La Voix des Hommes - de Coolsingers

De zon valt door de ramen van de Laurenskerk naar binnen. Er klinkt een zacht en haast teder lied van Poulenc 'Heer, ik bid U dat de brandende en zoete kracht van Uw liefde mijn ziel vervulle en haar verre houdt van alles wat onder de hemel is. Opdat ik sterf uit liefde voor Uw liefde daar u zich verwaardigde te sterven uit liefde voor mijn liefde'. De Laurenskerk vormt zo een verstilde en muzikale oase in de drukte van de koopzondag.
De Coolsingers zingen Duruflé, Poulenc (zoals het Seigneur, je vous en prie uit de Quatre petites prières de Saint Francois d'Assise) en speciaal gecomponeerde werken van Hayo Boerema, de organist van de Laurenskerk. De mannenstemmen klinken zowel krachtig, intens en stralend als zacht en ingetogen. De mis van Duruflé is vol van contrasten, wat wordt versterkt door het orgel. De nieuwe werken van Boerema klinken een eerste keer goed. Maar het werk van Poulenc blijft voor mij het hoogtepunt, zeker dit tedere gebed vol van liefde.

Baal

De avond begint met Brechtliederen. In de hal van de foyer klinken de strijdliederen over solidariteit en de rode vlag. Als je ze zo beluistert zijn de teksten zo op deze manier wel heel erg uit de tijd; wie verlangt er nog naar de rode vlag. De liederen komen beter tot hun recht als ze als lied door een individuele zanger worden gezongen dan zo massaal door een koor. Brecht is voor mij toch vooral de Dreigroschenoper. De zaal binnenlopend denk ik aan opvoeringen hier in de Schouwburg, in het Burgtheater in Wenen en de indrukwekkende versie van het Berliner Ensemble (de groep van Brecht) in de regie van Robert Wilson vorig jaar.

Baal kan me deze avond minder boeien. Het verhaal van de kunstenaar die de maatschappij wil shockeren en steeds meer zijn eigen pad trekt. Die verleidt, verlaat en steeds zijn eigen plan trekt, maar de vraag is of hij er echt gelukkig van wordt. Fania Sorel speelt Baal, dat doet ze goed, echter de ervaring van Branden speelt nog door mijn hoofd. Interessant is wel om te zien welke vormelementen terugkeren in beide voorstellingen: de spelers die voortdurend op het podium zijn; de doeken die als schermen het toneel in stukken opdelen en één voor één neervallen. Een interessant vormexperiment, maar niet een voorstelling die mij echt raakt.

The thousand autumns of Jacob de Zoet van David Mitchell

Cloudatlas van David Mitchell is één van de beste boeken van het laatste decennium. Het is een ingenieuze roman met verhalen die elkaar opvolgen door de tijd, op een bijzondere manier zijn geconstrueerd en je in je hart raken. Sindsdien kijk ik dan ook elke keer vol verwachting uit naar een nieuw boek van David Mitchell. En nu - eerder dan verwacht de site zei pas juni - is er de nieuwe roman met een prachtige titel en een mooie omslag.
De roman vertelt het verhaal van Jacob de Zoet, een Zeeuwse klerk, die in 1799 gestationeerd wordt op Decima, de Nederlandse handelspost voor Nagasaki. Daar ontwikkelt zich een verhaal over liefde, taal, de geboorte van kinderen, geloof en moed. Het verhaal gaat over Nederlanders in Japan, hoe zij worden gezien en zij Japanners zien. Maar evenzeer over Japanners en ouders en kinderen. Het bijzondere is dat iedereen zijn eigen verhaal heeft en tegelijkertijd de verhalen elkaar versterken. Het zijn verhalen die je dwingen verder te lezen, het is spannend en je hoopt op een goede afloop. Maar het is meer dan een page-turner, het roept vragen op over welke keuzes je maakt en de consequenties daarvan, over hoe je de ander kunt leren kennen en over de kracht van liefde. Het is ook een historische roman en soms vraag je je af wat er werkelijk van waar zou kunnen zijn. Maar de andere waarheden van de roman zijn het belangrijkste, lezen dus.

Missie

Het regent want God huilt. Huilen is het enige dat God kan doen en zo verhoort hij toch het gebed van de Witte Pater André. André heeft geen keuze, hij wilde geen pater worden, maar het moest. Hij nam afscheid van zijn lief en ging uiteindelijk naar Congo. Daar leeft hij, zorgt hij voor zijn mensen, brengt hij hulp (ook al mag dat van de hulpindustrie niet meer zo heten) en lijdt hij. Hij maakt de verschillende oorlogen mee, ziet de verwoestingen en huivert bij de wreedheden.
De voorstelling begint als een lezing van pater André (bijzonder gespeeld door Bruno Vanden Broecke) die even terug is in Vlaanderen. Het verhaal lijkt eerst gewoon; het zijn de ervaringen van een betrokken missionaris die probeert het goede te doen. Zijn ervaringen hoe hij de Congolezen betrekt met voetbalshirts als beloning voor het werken aan de weg. Maar wat begint als een vriendelijke oom die vertelt, eindigt met de verschrikkingen van de oorlog en het geweld. Met de vraag hoe je steeds kunt blijven kiezen en niet makkelijk weg kunt kijken. Zoals mijn opa zou zeggen 'Gewoon doorgaan'. Doorgaan met het geven aan anderen, het naast mensen staan en niet alleen hopen op God, maar hem ook ter verantwoording roepen.

Monologen op de Kaap

Drie monologen die gespeeld werden op het Monologenfestival waren afgelopen weekend weer te zien op Katendrecht. Minnekus speelt 'De verliezers', Reinier speelt 'Dagboek van een gek' en Rien een tekst van Anna Enquist. Drie monologen van tragische mannen en mislukte liefdes.
'De Verliezers' wordt deze keer zonder muziek er onder gespeeld. Het contrast tussen de jazz-achtige en opwekkende muziek en het tragische verhaal was erg sterk. Maar de focus op de tekst en het spel wordt zo nog intenser.
De monoloog van Rien had ik nog niet eerder gezien. Een mooi verhaal van Anna Enquist over een Poolse jood die begin van de 20e eeuw naar Amerika emigreert. Hij kan zijn niet-joodse huishoudster niet vergeten en wil de Poolse taal niet vergeten. Zo raakt hij langzaam verwarder en verwarder. Op Ellis Island (je denkt er weer aan terug als je de monoloog hoort) wordt hij teruggestuurd en belandt in Maasoord. Daar rest alleen het water.
Terwijl buiten de Rotterdam vast aan de kade ligt en de schepen voorbij varen, vult de studio met het onvervulde verlangen van deze mannen. Maar toch leren wij hen kennen en worden we geraakt.

Foto: Kees Deenik

Lebanon

Het oorverdovende lawaai dat is het eerste dat opvalt aan de film Lebanon; een rijdende tank maakt veel lawaai. Er is geen ontkomen aan. Het tekent de film. Het is een claustrofobische ervaring om in een tank rond te rijden met bloed, zweet, pis, hitte en tranen. Geen van de vier mannen, met uitzondering misschien van de twijfelende tankcommandant, weet echt wat het doel is van hun missie. Ze rijden Libanon in, maar wat ze komen doen, waar ze naar toe moeten en wat hen overkomt ze weten het niet.
De vraag is wel gesteld of de film voldoende alle kanten van de Libanese oorlog belicht. Dat doet die niet, maar het is wel een anti-oorlogsfilm. Het laat de onmogelijkheid zien om keuzes te maken, schiet je met je tank of niet. Als je te laat schiet, dan komt je collega om, schiet je wel dan sterft het meisje. En als haar moeder het beschoten flatgebouw komt, ben je terug in het toneelstuk Branden. De oorlog begint, een keten van wraak start. Deze soldaten zijn verantwoordelijk, maar zijn ook slachtoffer. Of je in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog vocht als in de Regeneration triology, of nu in zo'n tank, het is een onmogelijke opgave.

Mauritshuis

Een regenachtige zaterdagmiddag is een prima moment voor een museumbezoek. Het Mauritshuis heeft een tentoonstelling over schilderijen van Kunstkamers. Schilderijen die gedetailleerd andere schilderijen, beelden, grote zalen en beroemde bezoekers weergeven. Soms het werk van één kunstenaar, soms het werk van meerdere schilders. Het is interessant om ze te bestuderen, te kijken welke schilderijen vaker terugkomen en het echte schilderij er naast te zien hangen.
De vaste collectie is erg mooi. Hoe vaak ook op reproducties gezien, het echte 'Gezicht op Delft' van Vermeer overdondert je. Het licht en de donkerte, de glinsteringen, de wind die je verwacht, de rivier. Het is een intens schilderij. Het blijft bijzonder dat het echte doek zo blijft werken dat je al die reproducties snel weer vergeet.