Tekeningen van Siegfried Woldhek

In de Atlas van Stolk in het Schielandhuis zijn de spotprenten van Siegfried Woldhek te zien. Regelmatig zie je ze in de krant, maar op de tentoonstelling vallen aspecten op die je in de krant blijkbaar minder ziet. Natuurlijk je weet niet altijd meer welke politicus of schrijver het is - waarbij de tekeningen van politici naar mijn idee meer zelfstandig gezien kunnen worden dan die van de schrijvers. Maar wat vooral opvalt is het toenemend gebruik van kleur. Waren het eerst vooral zwart-wit tekeningen de laatste jaren neemt de kleur toe en daarmee krijgen de tekeningen een extra dimensie. Waren ze in mijn beleving in het begin vooral spotprent nu worden ze meer, een portret, een beeld en contrasteren ze soms de verschillende aspecten van de tekening.

Haydn in Rhoon

Bij Haydn denk je niet direct aan Rhoon, toch blijkt er een connectie. De familie Van Hoboken woonde op kasteel Rhoon en Anthony van Hoboken catelogiseerde al het werk van Haydn. Vandaar ook het concert in de NH kerk te Rhoon ter ere van de tweehonderdste sterfdag van Haydn.

Een programma met een sterke symphonie (no 49) en twee werken voor koor. In een kleine bezetting van 12 zangers zong het Nederlands Kamerkoor, samen met de Kölner Akademie, prachtig en intens. Eerst de Litaniea Laurentia van Mozart en daarna het Stabat Mater van Haydn. Een avond vol Maria-verering, waarbij met name de alt ontroerde in het Stabat Mater

Zoutkamp

De Westerkade in Rotterdam, uitzicht op de Maas, schepen varen voorbij en een dansvoorstelling over zeemannen. Als speciale introductie begon het met het Shantykoor Rotterdam. Grappig om te zien hoe de (wat oudere) mannen zich verkleden als zeerovers en vol vuur de zeemansliedjes zongen, maar het was wel een contrast met de dansvoorstelling die volgde. Een stellage met twee muzikantes en drie dansers op het houten platform er voor. De dansers laten de diverse kanten van het zeemansleven zien.
Ze dansen en vechten en grijpen elkaar vast (en daarmee het een subtieler homo-erotisch karakter gevend dan de platte zeemannen uit de De Storm). Er is een lichte dans met een kompas. De mannen drinken, grijpen elkaar vast, bewegen, dansen, gieten de drank in het glas en in elkaars mond. Ze vissen, scheren, wassen, zingen, geven iemand een zeemansgraf en stormen, dansen en bewegen. De muziek versterkt het beeld, met een piano en een cello wordt krachtig. Een heftige storm teistert het toneel en de dansers gaan het gevecht aan met de storm en eindigen gedrieën zittend en opschuivend. Een mooie voorstelling, met prachtige beelden en bewegingen.
Zie voor een beeld er vanhttp://www.plan-d.nl/dance/film.php?id=3&cat=voorstellingen

Boe

Boe was aangekondigd als een spookverhaal voor volwassenen, maar echt spookachtig wilde het niet worden. Er liepen twee mensen onder een laken over het toneel maar dat maakt het geen spookverhaal. De spanning in het begin zat er in dat je bij binnenkomst een koptelefoon kreeg uitgereikt en een aantal mensen kreeg instructies om op te staan en een rol te gaan spelen. Een rol variërend van één van de acteurs een glas bier in zijn gezicht gooien tot voor dood op het toneel liggen. Gelukkig bleef mijn koptelefoon stil en kon ik kijken.

Het toneel was een verlaten feestterrein met veel troep er op (een verre reflectie van het beeld van Platform van NTGent?) waarin een aantal mensen ronddoolde. Soms was het spannend met een vechtpartij, soms mooi met mensen die vliegbewegingen maakten, soms ongemakkelijk in een strandscene waarbij een lokale arme inwoner een gesprek begint met de rijke toerist, maar te vaak te langdradig, niet spannend en zeker niet spookachtig. Een enkel mooi beeld, leidt nog niet tot een mooie voorstelling. En de vraag wat het doel van de voorstelling was, blijft. Ging het alleen om het beeld, ging het om een actieve rol van het publiek, ging het om het laten zien van ongemakkelijkheid tussen mensen of ging het toch om wat anders? De voorstelling heeft naar mijn idee geen focus en dan blijft een spookverhaal ver weg.

Het geheim van de Nautilus

Het is niet vaak dat de Leuvehaven het podium voor theater is. De voorstelling 'Het geheim van de Nautilus' gaf de Leuvehaven een heel nieuw aanzien. Voor het aan boord stappen van de waterbus begon de voorstelling al met een opgewonde Frank die, met zijn warrige oom, op zoek wilde naar een geheimzinninge energiebron en daar zijn hoogzwangere vriendin Gabriëlle voor achterliet. Langs seinende matrozen, lokkende Sirenes, een verlaten schipbreukeling, waterfietsende witte negers en de dood, bereikt Frank de steeds opduikende kapitein Nemo.

De voorstelling bevat prachtige elementen. Opeens merk je dat je steeds een kapitein langs de kant en op boten ziet staan. De matrozen contrasteren met de stenen met hun gekleurde vlaggen en hesjes. De dood die zijn gretige vingers uitstrekt en wordt omgeven door zwarte vlaggen. Gabriëlle die een brief aan Frank leest, terwijl zij in een andere boot zit die om de jouwe heenvaart. De witte negers op hun waterfiets vormen een komische noot in het verhaal. En tot slot kapitein Nemo hoog op de bok zijn hand uitstekend naar Frank. De Leuvehaven krijgt er een ander verrassend aanzien door. Een mooie, nieuwe ervaring tijdens de Wereldhavendagen.

Anoniem

Het geluid van overvliegende vliegtuigen, van inslaande bommen, het Berlijn van april 1945. In de voorstelling Anoniem vertelt Maria Kraakman het verhaal van een vrouw die wil overleven. Overleven eerst omdat ze van het leven houdt en van nature opgewekt is, overleven daarna omdat dat haar instinct - als een dier - is. Anoniem is gebaseerd op het dagboek van een Duitse vrouw in Berlijn dat een aantal jaar na de oorlog uitkwam, en een paar jaar geleden hernieuwd werd uitgebracht.
Eén van de bijzondere elementen is dat de voorstelling op een speciale manier dichtbij is. Er wordt geen poging gedaan een levensecht Berlijn neer te zetten maar de wijze waarop Maria Kraakman het dagboek brengt raakt je direct. Licht in het begin, doortastend als ze bedenkt dat haar kennis van het Russisch kan helpen als de Russische soldaten komen en het verkrachten begint, overlevend als ze zorgt dat ze een Russische officier krijgt als beschermer tegen de soldaten, leeg en gebruikt na het vertrek van de Russen en verlaten als haar vriend komt en gaat. Ook de stiltes raken, als er geen woorden meer zijn na de eerste keer nadat ze verkracht is. Hoe ze fysiek ineenschrompelt als ze hoort over de verschrikkingen en de kampen die door de Duitsers, toch haar volk, zijn aangericht. Ze overleeft omdat ze niet anders kan.

Briefwisseling Vasalis en Geert van Oorschot

Maandag schreef Frits Abrahams al in de NRC hoe hij in het weekend de briefwisseling tussen de dichteres M. Vasalis en uitgever Geert van Oorschot niet kon wegleggen. Voor mij gold vanaf zondag hetzelfde; er moest doorgelezen worden. Vasalis was de dichter met wie ik in de tweede klas van de middelbare school kennismaakte met haar beroemde gedicht 'De idioot in bad' wat ik moest / mocht voordragen. Van Geert van Oorschot zijn de afgelopen jaren al spannende publicaties verschenen van zijn correspondentie met Willem Frederik Hermans en Gerard Reve.

Deze uitgave laat niet alleen de gesprekken over het dichtwerk van Vasalis zien en de pogingen van Van Oorschot om haar tot een nieuwe bundel te verleiden, maar ook hun scherpe oordelen over literatuur. Vasalis geeft commentaar op de verhalen van Geert van Oorschot en beiden kunnen ze soms trefzekere oordelen over andere schrijvers geven. Zo wordt Mulisch door Vasalis vergeleken met Marquis de Cantecleer uit Olivier Bommel en vreest ze voor de toekomst van Maarten Koning na het lezen van 'Bij nader inzien' van Voskuil.. De briefwisseling is echter veel meer; ze biedt een ontroerend beeld van een innige vriendschap van twee sterke karakters voor wie vrienschap wezenlijk is. Als bij Van Oorschot in 1985 gezondheidsproblemen worden geconstateerd en uiteindelijk in 1987 leverkanker wordt vastgesteld, worden de brieven het meest zuiver en meest teder. Er worden geen uitwegen gezocht, maar vriendschap, warmte en (ingetogen) verdriet overheersen. Vasalis begint haar laatste brief 'Egidius wo bist du bleven? Mij langt naar die, geselle mijn -' en twee uur voor zijn dood schrijft Geert van Oorschot 'Dit is dan mijn laatste briefje dat ik het liefst heel lang zou willen maken'. Een stimulerend en ontroerend momument voor twee buitengewone personen en hun vriendschap